Όπως όλοι οι θεσσαλικοί χοροί έτσι και της επαρχίας Ελασσόνας είναι, οι μεν ορεινοί, σταθεροί, δυναμικοί, επιβλητικοί ενώ οι πεδινοί είναι ήρεμοι, στρωτοί, αργοί. Επηρεασμένοι από βλάχους, Σαρακατσάνους, Ήπειρο, Ρούμελη και δυτική Μακεδονία, ενώ το Πήλιο από την νησιώτικη παράδοση λόγω σποραδων.Υπάρχουν δε ολόκληρα χωριά και περιοχές που κατοικούνται από πρόσφυγες από μικρά Ασία, πόντο, ανατολική Θράκη και κρατούν την δική τους παράδοση.Συνήθως οι χοροί συνοδευόταν από τραγούδι δίχως μάλιστα τη συνοδεία μουσικών οργάνων. Τα τραγούδια αυτά αναφέρονται σε κλεφταρματολούς , σε γεγονότα της τότε εποχής, τον τρόπο ζωής , την εργασία κ.τ.λ.

 Τα μουσικά όργανα που υπήρχαν στην Θεσσαλία -όταν αυτά υπήρχαν- ήταν το βιολί και από τις αρχές του αιώνα το κλαρίνο , το λαούτο, το σαντούρι και το ντέφι με τα ζήλια δηλ. ο νταιρές. Βέβαια κατά τόπους υπήρχαν και άλλα όργανα που τα συναντάμε και σε άλλες περιοχές όπως τα χάλκινα που είχε το Λιβάδι (βλάχοι) και η Τσαριτσάνη, ζουρνάδες, νταούλια, γκάιντες, κτλ. εννοείται ότι προϋπηρχε όλων η φλογέρα.

 Tα ρούχα τώρα, οι φορεσιές, διέφεραν και από τόπο σε τόπο και από βουνό σε κάμπο και από πλούσιο σε φτωχό όπως παντού άλλωστε.Εξαιρώ γενικώς το Πήλιο γιατί σε όλα και μουσική και χορούς και ρούχα διαφέρει από την υπόλοιπη Θεσσαλία.Χαρακτηριστική είναι η φορεσιά που όλοι ξέρουμε η καραγκούνα που όμως αντιπροσωπεύει μονό την εκεί περιοχή δηλ. τα πεδινά των Τρικάλων και της Καρδίτσας οπού υπάρχουν και ζουν καραγκούνηδες. Κάθε τόπος λοιπόν έχει την δική του φορεσιά ίσως και κάθε χωριό. Στην Ελασσόνα έχουμε φορεσιές από το Δρυμό που είναι το πιο κοντινό μέρος που διασωθήκαν ρούχα, την Κρανιά που έχουν το μπουρμπούλι, μια ιδιαιτερότητα στο μαντήλι, το Μικρό Ελευθεροχώρι, η ποταμιά(περιοχή κατά μήκος του Ελασσονίτη ποταμού νότια) έχει διαφορετική ενδυμασία, η Βερδικούσια και τα βλαχοχώρια, το Λιβάδι με την ξεχωριστή κυρατζήδικη στολή για τους άνδρες και το καιρούκι, ειδικό δέσιμο του μαντηλιού με μεγάλες καρφίτσες για τις γυναίκες. τα Καλύβια και ο Κοκκινοπηλός που εκεί οι φορεσιές μοιάζουν με των υπολοίπων βλάχων, με τα κουκάκια κτλ.

 Παλιά είχαν ξεχωριστά γλέντια οι άνδρες και οι ξεχωριστά οι γυναίκες και μόνο λίγες φορές όπως οι γάμοι και το μεγάλο πανηγύρι του κάθε χωριού ήταν ανάμεικτα. Οι γυναίκες χόρευαν και τραγουδούσαν σε γιορτές όπως π.χ. οι «λαζαρίνες», «της σταυροπροσκύνησης»,τα Χριστούγεννα, της Παναγίας, σε αρραβώνες, γάμους, βαφτίσια και σε κάθε ευκαιρία όπως ας πούμε όταν πήγαιναν τις βελέντζες για πλύσιμο η στον τρύγο η στον θερισμό η όταν μάζευαν τη σοδιά και άπειρες άλλες εκδηλώσεις της ζωής. Οι γυναίκες ποτέ δεν είχαν όργανα στα γλέντια τους γι αυτό και τα πιο πολλά διασωθέντα τραγούδια είναι τα γυναικεία.Οι άνδρες πάλι δεν χρειαζόταν ειδικό λόγο για γλέντι. Το έστηναν ακόμη και δίχως λόγο στο καφενείο η και σε σπίτια μαζί με όργανα όταν υπήρχε η δυνατότητα.

ΟΙ ΧΟΡΟΙ.

Κατ’ αρχήν στην περιοχή χορεύονταν όλοι οι πανθεσσαλικοι χοροί.

ΜΠΕΡΑΤΙ.
 Είναι ένας «ξεκοπός» χορός η αλλιώς ξεχωριστός, η σκόρπιος , η ξεκοπάρικος. Οι χορευτές άνδρες και γυναίκες κινούνται ελεύθερα στον χώρο κάνοντας ποικιλία κινήσεων.

Μπεράτι υπάρχει και στην Ήπειρο και στην Μακεδονία αλλά με διαφορετικό ρυθμό και μελωδία άρα διαφορετικός χορός.

(Την ονομασία του προφανώς την πηρέ από το χωριό Μπεράτι της Ηπείρου και από τραγούδια όπως «πέρα-πέρα στο μπεράτι κάθονταν πεντ-έξι βλάχοι»).

Είναι ο πιο γνωστός χορός σε όλη την Θεσσαλία,ξεκινάει και τελειώνει κάθε γλέντι με αυτόν το χορό.

Ο ρυθμός του είναι επτάσημος (3+2+2).

ΤΑΣΙΑ.
 Είναι συγκαθιστός χορός. Χορεύεται ελεύθερα αντικριστά σε ζευγάρια ή και ελεύθερα στο χώρο. Τον συναντάμε να χορεύεται και σε κύκλο. Είναι μεικτός χορός. Συγκαθιστοί χοροί έχουν οι βλάχοι σε δυτ. Μακεδονία αλλά και στην Ήπειρο και στην Θράκη αλλά διαφέρουν.

Ο ρυθμός του είναι δίσημος.

ΣΥΡΤΟ ΣΤΑ ΤΡΙΑ.
 Ο πιο γνωστός και δημοφιλής χορός που χορεύεται σε όλη την Ελλάδα χορεύεται και στην περιοχή αλλά με τοπικά τραγούδια.

Ο ρυθμός του είναι τρίσημος αλλά μπορεί να τον συναντήσουμε και σε τετράσημο.

ΣΒΑΡΝΙΑΡΑ-ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΑ.
 Αν και είναι χορός που αντιπροσωπεύει ένα κομμάτι των πεδινών των νομών Τρικάλων-Καρδίτσας, είναι ο χορός που αγαπήθηκε και υιοθετήθηκε και από άλλες ομάδες ανθρώπων.

Είναι στρωτός στα δυο με βήματα σβαρνιστα γι αυτό και η ονομασία. Είναι ο ίδιος χορός η σβαρνιάρα με την καραγκούνα που συναντιέται με διάφορα τραγούδια.

Ο ρυθμός του είναι τετράσημος.

ΓΙΟΥΡΓΙΑ.
 Στις άλλες περιοχές όπου δεν χορευόταν η σβαρνιαρα υπήρχαν τα γιουργια που επίσης είναι ένας χορός συρτός στα δυο όμως λίγο πιο γρήγορος. Από τους πιο δημοφιλείς στην Θεσσαλία

Ο ρυθμός του είναι επτάσημος

ΤΣΑΜΙΚΟΣ.
 Πανελλήνιος χορός αλλά κάθε περιοχή τον χορεύει με διαφορετικό τρόπο. Βέβαια πολύ σωστά σημειώνουν κάποιοι πως αφού τον χορό αυτόν δεν τον συναντάμε στην νησιωτική Ελλάδα κακώς τον χαρακτηρίζουμε «πανελλήνιο». Στην επαρχία Ελασσόνας, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες χόρευαν τσάμικο με έναν δικό τους μοναδικό βηματισμό. Άλλα βήματα έχει στα χωριά του κάμπου και αλλά στα παρολύμπια χωριά. Ο χορός Τσάμικος χορεύεται σε διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις, γάμους, βαφτίσια, πανηγύρια. Πολύ γνωστό τσάμικο της περιοχής είναι το τραγούδι «ο Νικοτσάρας» που ηχογραφήθηκε πολύ παλιά με ερμηνευτή τον Γιώργο Λίτσιο και στο βιολί τον αξέχαστο Παναγιώτη Λίτσιο, που πολύ πρόσφατα έφυγε από κοντά μας.

«ΝΙΚΟΤΣΑΡΑΣ»

Τι έχουν της Ζύχνας τα βουνά, καημένε Νικοτσάρα μου,

Γιε μ’και στέκουν μαραμένα, Νικοτσάρα καπετάνιε.

ούτε χαλάζι τα βαρούν, καημένε Νικοτσάρα μου,

ούτε βροχές τα παίρνουν, Νικοτσάρα καπετάνιε.

Ο Νικοτσάρας πολεμάει, καημένε Νικοτσάρα μου,

Γιε μ’ με χίλια βιλαέτια, Νικοτσάρα καπετάνιε.

Ο ρυθμός του είναι τρίσημος.

ΣΤΡΩΤΟΣ ΣΤΑ ΔΥΟ.
 Ο γνωστός σε όλους χορός «πωγωνήσιος», κακώς βέβαια τον λέμε έτσι γιατί η ονομασία αυτή αντιπροσωπεύει μόνο τους ηπειρώτικους στρωτούς στα δυο χορούς που χορεύονταν στα χωριά του Πωγωνίου.

Ο ρυθμός του είναι τετράσημος.

ΣΥΡΤΟΣ.

 Ο πασίγνωστος και πανάρχαιος χορός που εσφαλμένα έχουμε καθιερώσει να λέμε «καλαματιανό», χορεύεται σε όλη τη Θεσσαλία και στην Ελασσόνα.

Ο ρυθμός του είναι επτάσημος.

ΧΟΡΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ.
 Από τον Δρυμό Ελασσόνας. Μεικτός κυκλικός χορός με λαβή από τους αγκώνες αγκαζέ. Έχει εναλλαγές σε αργό και πιο γρήγορο ρυθμό. Συνοδεύεται από το ομώνυμο τραγούδι :

Ένα πουλί λε Χαράλαμπη

ένα πουλί θαλασσινό.

Καημένη Χαραλάμπη κι άλλο πουλί ιβουνίσιου.

Τα δυο πουλιά λε Χαράλαμπη,

τα δυο πουλιά μαλώνανε.

Καημένη Χαραλάμπη, τα δυο πουλιά μαλώνουν.

Γυρίζει του λε Χαράλαμπη,

γυρίζει του θαλασσινό.

Καημένη Χαραλάμπη κι λέει στου ιβουνίσιου.

Μη μη μαλω-λε Χαραλάμπη,

μη μη μαλώνεις σταυραϊτέ.

Καημένη Χαραλάμπη, κι μη μη κακοπαίρνεις.

Εγώ καιρό λε Χαράλαμπη,

εγώ καιρό δεν καθουμη.

Καημένη Χαραλάμπη, στον τόπο σου να ζήσου.

Οσού να βγα-λε Χαράλαμπη,

οσού να βγάλου τα πουλιά.

Καημένη Χαραλάμπη, κι οσού να τα κλουσίσου.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ)

Σε επτάσημο μουσικό μέτρο.

ΚΥΡΑ ΒΙΡΓΙΩΤΙΣΣΑ.
Από τον Δρυμό. Γυναικείος κυκλικός χορός Σε τετράσημο μουσικό μέτρο, με το ομώνυμο ιστορικό τραγούδι που αναφέρεται στον γιό του Αλή πασσά τον Μουχτάρ ο οποίος είχε διοριστεί από τον πατέρα του διοικητής του καζά της Ελασσόνας :

Τα σπίτια που χα στου ιβουνι

μωρ κυρά Γιώργη-στη ρινιωτισσα-κυρά βιργιώτισσα.

Πα-να-σας δεν τα πηρη μωρ αρβανίτου κόρη.

Μουχτάρ πασάς τα πατηση

μωρ κυρά Γιώργη-στη ρινωτισσα-κυρά βιργιωτισσα

Μουχτάρ-πασάς τη πήρη μωρ αρβανίτου κόρη.

Πήρη κορίτσια πήρ πιδια

μωρ κυρά Γιώργη-στη ρινωτισσα-κυρά βιργιωτισσα

Κι ένα παλικαράκι μωρ αρβανίτου κόρη.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ)

Πέρα στην ανατολή μωρέ λεβέντη μου,

κι ως την ανδριανουπολη -γεια ς ματακια μ έμορφα.

Κει πουλούν γλυκό κρασί μωρέ λεβέντη μου,

όλο Τούρκοι το πιναν-γεια ς ματάκια μ έμορφα.

όλο Τούρκοι το πιναν μωρέ λεβέντη μου,

το πιναν του πλέρωναν -γεια ς ματάκια μ έμορφα

Κι ένας παλιοκόνιαρος μωρέ λεβέντη μου

το πινε δεν πλερώνει-γεια ς ματάκια μ έμορφα.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ- ΓΙΑΝ. ΚΑΙ ΝΙΚ. ΝΤΕΛΗΣ).

Σε τετράσημο και δίσημο εναλλάξ μουσικό μέτρο.

ΤΑ ΜΑΡΟΥΛΙΑ.
Από τον Δρυμό. Μιμικός χορός και τραγούδι:

Μαρούλια είχα στον κήπο μου

ντραγάτη θα σε βάλω

κι αν λείψει κανά μαρόφυλο

στην κρίση θα σε βάλω

κι εγώ κριτής κι εσύ κριτής

που κριν’ς τον κόσμουν όλον

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ)

Ο ρυθμός του είναι τετράσημος.

ΤΡΕΙΣ ΚΑΛΟΙ ΜΟΥ ΛΕΒΕΝΤΑΔΕΣ.
Χορεύεται από άνδρες και γυναίκες σε κύκλο στην Κρανιά Ελασσόνας σε τετράσημο ρυθμό.

Τρεις καλοί-μιλά ρωμιά μου

τρεις καλοί μου λεβενταδες (δις)

περπατούν στους μαχαλάδες

τη Ρηνιώ-μιλά ρωμιά μου

τη Ρηνιώ μας τη ζητουνε(δις)

κι η Ρηνιώ μας τους πικάζει.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ)

ΑΓΓΕΛΙΝΑ.
 Ένας από τους πιο δημοφιλής χορούς που τον συναντάμε σε πολλά χωριά της Ελασσόνας και χορεύεται κυρίως του Λαζάρου από τις Λαζαρίνες αλλά και σε άλλες εκδηλώσεις της ζωής. Κυκλικός χορός σε επτάσημο μουσικό μέτρο αλλά με τα χαρακτηριστικά βήματα της περιοχής.

Εμείς τον καταγράψαμε στο Μικρό Ελευθεροχώρι Ελασσόνας.

Όλες οι νύφες στο χορό, Αγγελίνα μου,

χορεύουν στα σαιάρια, Αγγελίνα μου,

μωρέ μαυρομάτα μου.

Και η Αγγελίνα ορφανή,

χορεύει στο γιλέκι, Αγγελίνα μου,

μωρέ μαυρομάτα μου.

Κι ο βασιλιάς αγνάντευε, Αγγελίνα μου

απ τον γυαλένιο πύργο, Αγγελίνα μου

μωρέ μαυρομάτα μου.

Να’μαν πουλί, να’ μαν πουλί, να πέταγα,

μπροστά στην Αγγελίνα, Αγγελίνα μου,

μωρέ μαυρομάτα μου.

Να πιάσω χε-λελε χέρια παχουλά,

γιομάτα μπιλιτζίκια, Αγγελίνα μου,

μωρέ μαυρομάτα μου.

Να τα’ βαζα-λε να τα’βαζα προσκέφαλα,

τρεις μέρες και τρεις νύχτες, Αγγελίνα μου,

μωρέ μαυρομάτα μου.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΤΑΣΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΣ)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΙΔΙ ΣΚΟΤΩΣΕ.

Ο Γιάννης φίδι σκότωσε

ψηλά στο σταυροδρόμι.

Όλα τα φίδια τα άκουσαν

πολύ τα βαρυοφάνκη.

Φκιάνει τον όφιο άλογο

και το σαπίτσι σέλα.

Κι αυτήν την παρδαλή οχιά

την κάνει καπιστράκι.

Για να πατήσει ο Γιάνναρος

για να σεβεί(ανεβεί) καβάλα.

Για να σεβεί ο Γιάνναρος

να πάει στην αγάπη.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΤΑΣΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΣ)

ΤΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΤΟ ΦΟΡΕΜΑ.
Ένας χορός που τον συναντάμε και σε άλλες περιοχές της Θεσσαλίας. Στο Μικρό Ελευθεροχώρι Ελασσόνας πού τον καταγράψαμε χορεύεται στα τρία κυρίως στους γάμους για τις νύφες.

Της γαλανής το φο-το φόρεμα

της ρού-μωρέ, της ρούσας το φουστάνι

χίλιοι ραφτά- ρούσσα γαλανή

χιλιοι ραφτάδες το ‘ραβαν(δις)

και χί-μωρέ και χίλια μαθητούδια.

Κι ένα μικρό ρούσα γαλανή

κι ένα μικρό ραφτό-ι-πουλο(δις)

ραφτεί μωρέ ραφτεί και τραγουδάει.

Φουστάνι μου ρούσα γαλανή

φουστάνι μου περή-περήφανο(δις)

και χρυ-μωρέ και χρυσοκεντημένο.

Πότε θα χω ρούσα γαλανή

πότε θα χω στα γόνατα(δις)

να χα μωρέ να ΄χα και την κυρά μου.

Να μας κερνά- ρούσα γαλανή

να μας κερνάει γλυκό κρασί(δις)

ρακί μωρέ ρακί να παραγγέλνει.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΤΑΣΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΣ)

ΗΡΘΕ Η ΧΕΛΙΔΟΝΑ.
Χορός που χορεύεται στο Μικρό Ελευθεροχώρι Ελασσόνας σε ρυθμό τρίσημο. Είναι τσάμικος αργός, βαρύς χορός που χορεύεται την Άνοιξη και του Λαζάρου.

Ήρθε η χελιδόνα,

έφερε χαμπέρι.

Πήραν τον καλό μου,

και τον αδελφό μας.

Πάνε να τον κρεμάσουν,

στο καρφί της πόρτας,

και τα παραθύρια.

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΤΑΣΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΣ)

ΛΑΛΗΣΕ ΚΟΥΚΕ Μ’.
Πασχαλιάτικος χορός από το Φλάμπουρο, του δήμου Ολύμπου. Είναι στρωτός στα δύο χορός και επειδή τα βήματά του έχουν κατεύθυνση πάντα προς τα εμπρός λέγεται «αγύριστος».

Λάλησε κούκε μ, λάλησε καημένε μ’

λάλει το πώς λαλούσες, παλικάρια του Τζιουβάρα

τι να λαλήσω, τι να πω ο καημένος

άει τι να μολογήσω, παλικάρια του Τζιουβάρα

Τζιουβάρας βγήκε, στα βουνά ου καημένος

μ όλα τα παλικάρια, παλικάρια του Τζιουβάρα

παιδιά του είκοσι ένα, δεν θα μείνουμε κανένα

(ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ- ΔΗΜ. ΠΑΛΙΟΓΙΑΝΝΗΣ)

 Άλλοι χοροί της επαρχίας Ελασσόνας είναι το «ροσάλιο», χορός που χορεύονταν από κουκουλοφορους στη περίοδο της τουρκοκρατίας και τα «κουβάρια», σατυρικός και περιπαιχτικός χορός.

  Οι περισσότεροι χοροί χορεύονταν από γυναίκες χωρίς την συνοδεία μουσικών οργάνων, γι αυτό και έχουν διασωθεί περισσότερα τραγούδια τραγουδημένα από γυναίκες παρά μελωδίες που χορεύονταν από άντρες

  Επίσης στην περιοχή κατά τόπους χορεύονται αλλά και τραγουδιένται ανάλογα με την γιορτή και πολλοί ακόμη χοροί και τραγούδια όπως π.χ. τα «Πασχαλόγιορτα», τραγούδια που λέγονται μονό το Πάσχα η τα «αποκριάτικα» άσοχα τραγούδια που έχουν καταγραφεί στον Δρυμό από τη Δόμνα Σαμίου και περιέχονται στον δίσκο της «Ιερά-ανίερα».Υπάρχουν δε και πολλοί χοροί που δεν έχουν καταγραφεί αλλά γίνεται προσπάθεια, από φορείς και μελετητές, να καταγραφούν σύντομα.