Το γαϊτανάκι πέρασε στην Ελλάδα από πρόσφυγες τού Πόντου και της Μικράς Ασίας και έδεσε απόλυτα με τα άλλα τοπικά έθιμα, αφού η δεξιοτεχνία των χορευτών αλλά και ο ιδιαίτερος χορευτικός χαρακτήρας του δεν άφηναν κανέναν αδιάφορο! Δεκατρία άτομα χρειάζονται, για να στήσουν τον ιδιότυπο χορό. Ο ένας κρατά ένα μεγάλο στύλο, κοντάρι, στο κέντρο, από την κορυφή τού οποίου ξεκινούν δώδεκα μακριές κορδέλες, καθεμιά με διαφορετικό χρώμα. Οι κορδέλες αυτές λέγονται γαϊτάνια και αυτές είναι που δίνουν το όνομά τους και στο έθιμο. Γύρω από τον στύλο, δώδεκα χορευτές κρατούν από ένα γαϊτάνι και χορεύουν μαζί, σε έξι ζευγάρια, τραγουδώντας το παραδοσιακό τραγούδι. Καθώς κινούνται γύρω από τον στύλο, κάθε χορευτής εναλλάσσεται με το ταίρι του κι έτσι, όπως γυρνούν, πλέκουν τις κορδέλες γύρω από τον στύλο δημιουργώντας χρωματιστούς συνδυασμούς, με τον ίδιο τρόπο που έπλεκαν παλιά οι γυναίκες τα γαϊτάνια και στόλιζαν τις παραδοσιακές φορεσιές.

 Όταν πια οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, τότε αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Σε άλλες περιπτώσεις το γαϊτανάκι αποτελεί παραδοσιακή γιορτή αιώνων, διαφόρων αγροτικών κυρίως περιοχών, είναι φορέας τού πνεύματος τής συναδέλφωσης, της αγάπης, της  αδελφοσύνης και της ομόνοιας και χορεύεται την ημέρα των Θεοφανείων αμέσως μετά τον αγιασμό των υδάτων.
Σε πολλές περιοχές το γαϊτανάκι το χορεύουν τις Αποκριές και τα τελευταία χρόνια και στην Ελασσόνα κυριαρχεί το ίδιο. Όμως μαρτυρίες υπάρχουν πολλές για το ότι παλαιότερα χορεύονταν τα Θεοφάνεια.

 Μετά λοιπόν τον Αγιασμό των υδάτων που γινόταν πάντα στον Ελασσονίτη ποταμό, θα θυμούνται οι παλιότεροι, στην γέφυρα την παλιά αφού η νεότερη όπου γίνεται ο Αγιασμός σήμερα δεν υπήρχε, ο  κόσμος μεταφερόταν λίγο παρακάτω κάπου ανάμεσα στις δύο γέφυρες που υπάρχουν σήμερα στην Ελασσόνα, κι εκεί νέοι και νέες χόρευαν το γαϊτανάκι. Η κοίτη του Ελασσονίτη ποταμού τότε δεν ήταν όπως είναι σήμερα τσιμεντοποιημένη και ο χώρος είχε «άπλα». Εκεί λοιπόν οι πολύχρωμες κορδέλες, τα γαϊτάνια πλέκονταν και ξεπλέκονταν όπως ακριβώς η μοίρα μας πλέκει την ζωή μας μια με χαρές και μια με λύπες, μία μέσα μία έξω, μια στη φτώχια μια στα πλούτη, μια μέσα μία έξω, μια στη ζωή και μια στον θάνατο, μία μέσα μία έξω.

 Τώρα το πώς το γαϊτανάκι μεταφέρθηκε στις Αποκριές, δεν μπόρεσα να το μάθω όποιον κι αν ρώτησα. Ίσως επειδή σε άλλες περιοχές γινόταν τότε και θέλησαν οι τότε αρμόδιοι και διοργανωτές να «προσαρμοστούν».    
(Κατά την μαρτυρία του Ελευθ. Γαβριηλ – ετών)